Zasady wyboru fakultetów na III rok socjologii I stopnia (2026/2027) z terminami głosowania

22.05.2026

PRZEDMIOTY DO WYBORU I STOPIEŃ SOCJOLOGII

INFORMACJA I INSTRUKCJA GŁOSOWANIA

Zasady wyboru fakultetów na III rok socjologii I stopnia (2026/2027) z terminami głosowania

Liczba i rodzaj fakultetów

Na III roku socjologii I stopnia osoba studiująca ma obowiązek zrealizować łącznie cztery przedmioty fakultatywne:

1 fakultet – prowadzony w języku angielskim (3 ECTS).
3 fakultety 30-godzinne – prowadzone w języku polskim (po 4 ECTS każdy).

Liczba grup fakultatywnych

Dla każdego przedmiotu powstaje tylko jedna grupa fakultatywna.

Procedura wyboru

Wybór fakultetów odbywa się poprzez głosowanie studentów.
Do realizacji wybierany jest fakultet z największą liczbą wskazań.
Jeśli w pierwszej turze nie uda się wyłonić zwycięzcy (np. z powodu remisu lub zbyt małej liczby zgłoszeń), przeprowadza się kolejną turę głosowania tylko na przedmioty z największą liczbą głosów.

Minimalna liczebność grupy

Fakultet zostanie uruchomiony tylko wtedy, gdy zapisze się na niego wymagana minimalna liczba studentów ( co najmniej 20 osób).

Przypisanie przez dziekanat

Studenci, którzy nie wezmą udziału w głosowaniu w wyznaczonym terminie, zostaną przypisani do przedmiotów przez dziekanat.

Wybór przedmiotu laboratoryjnego

Oprócz powyższych fakultetów, w semestrze letnim III roku każda osoba studiująca realizuje przedmiot laboratoryjny z prezentacji danych (15 godz., 3 ECTS). Do wyboru są dwa kursy:

Wizualizacja danych – zajęcia poświęcone graficznym metodom prezentowania wyników badań i innych danych (wykresy, infografiki itp.).
Systemy informacji przestrzennej – zajęcia dotyczące analizy oraz wizualizacji danych przestrzennych (GIS, mapy).

Należy wybrać i zaliczyć jeden z powyższych kursów zgodnie z własnymi zainteresowaniami. Wybór przedmiotu laboratoryjnego będzie dokonywany razem z wyborem fakultetu. Zasada wyboru jest taka sama: zwycięża kurs z największą liczbą wskazań.

Termin głosowania

Głosowanie trwa od poniedziałku 25 maja od godziny 9, do piątku 29 maja do godz. 12:00.

Informacja o wynikach

Wyniki każdej tury głosowania będą ogłaszane studentom przez system usos.

Po ogłoszeniu wyników głosowania każda osoba studiująca zostanie poproszona o podpisanie oświadczenia w dziekanacie, potwierdzającego przyjęcie do wiadomości i akceptację wyników głosowania.

Zasady wyboru modułów na III rok socjologii I stopnia (2026/2027) z terminami głosowania

Obowiązek zaliczenia modułów

Każda osoba studiująca jest zobowiązana do zaliczenia dwóch fakultatywnych modułów praktycznych: jednego na drugim roku i jednego na trzecim roku studiów.
Moduły mają na celu rozwijanie praktycznych umiejętności przydatnych w pracy socjologa.
W zajęciach w ramach modułów uczestniczą wspólnie osoby studiujące z II i III roku.

Struktura modułu

Każdy moduł składa się z czterech tematycznie powiązanych przedmiotów, w tym jednego prowadzonego w języku angielskim.

Warunki zaliczenia

Warunkiem zaliczenia modułu jest uzyskanie ocen pozytywnych ze wszystkich czterech przedmiotów wchodzących w skład wybranego modułu.

Zasady wyboru modułu

Pod koniec poprzedzającego roku akademickiego studenci/tki otrzymują listę proponowanych modułów.
Każdy/a student/ka wybiera jeden moduł do realizacji w kolejnym roku akademickim.
Ten sam moduł można zrealizować tylko jeden raz w trakcie studiów.

Zapisy na moduły

W roku akademickim 2026/2027 zostanie uruchomionych minimum trzy, a maksymalnie pięć modułów.

Minimalna liczebność grupy w ramach każdego modułu wynosi 15 osób.

Procedura głosowania i terminy

Głosowanie trwa od poniedziałku 25 maja od godziny 9, do piątku 29 maja do godz. 12:00.

Osoby studiujące które nie wezmą udziału w głosowaniu w wyznaczonych terminach, zostaną przypisane do modułów przez dziekanat na podstawie wyników głosowania pozostałych osób.

Po ogłoszeniu wyników głosowania każda osoba studiująca zostanie poproszona o podpisanie oświadczenia w dziekanacie, potwierdzającego przyjęcie do wiadomości i akceptację wyników głosowania.

Kontakt i dodatkowe informacje

Pytania dotyczące poszczególnych modułów należy kierować bezpośrednio do ich koordynatorów (dane kontaktowe znajdują się w załączonym opisie modułów).

MODUŁY

Moduły II/III rok studiów I st. 2026/2027

1. Komunikacja interpersonalna

Koordynator modułu	dr Wojciech Wądołowski Zakład Socjologii Organizacji i Instytucji email: w.wadolowski@uwb.edu.pl
Opis modułu	Moduł ma za zadnie w praktyczny sposób przybliżyć istotne zagadnienia z komunikacji interpersonalnej. Po pierwsze, ukazać fenomen komunikacji międzyludzkiej w najważniejszych aspektach. Po drugie, przybliżyć praktykę tworzenia wystąpień publicznych od strony argumentacji, budowania logiki wywodu. Po trzecie nabyć umiejętności w wystąpieniach publicznych. Czyli nie tylko, jak stworzyć takie wystąpienie ale i jak je dobrze zaprezentować. Ostatnim elementem zajęć będzie praktyczna analiza technik wywierania wpływu. Zajęcia te mają na celu ukazanie mechanizmów manipulacyjnych m.in. w codziennej komunikacji, komunikacji biznesowej czy medialnej.
Przedmioty w ramach modułu	Krótki opis przedmiotu wraz z nabywanymi kompetencjami
Socjotechnika	Celem przedmiotu jest umiejętność rozpoznawania zjawisk manipulacyjnych w życiu codziennym jak i etycznego posługiwania się wybranymi technikami wpływu. Zajęcia mają za zadanie przybliżyć podstawowe mechanizmy psychologiczne perswazji stosowane w kontaktach interpersonalnych, w reklamie, polityce, mediach ale i w technikach przesłuchań, manipulacjom w sektach. Przedstawione zostaną podstawowe techniki wpływu jak i sposoby ich użycia np.: reguły wpływu, techniki sekwencyjne, praca na emocjach, techniki werbalne, pozawerbalne etc.
Sztuka argumentacji	Głównym celem zajęć jest nabycie przez uczestników konwersatorium umiejętności analizy argumentacji oraz oceny poprawności rozumowań przeprowadzanych w dyskusjach. Uczestnik konwersatorium pozna dzieje teorii argumentacji oraz współczesne kierunki badań nad argumentacją. Nauczy się stosować główne metody analizy argumentacji. Nabędzie umiejętność identyfikowania głównych tez, niejawnych założeń i sofizmatów. Środkami, które posłużą do realizacji wymienionych celów są: dyskusja dotycząca fragmentów prac teoretyków argumentacji oraz analiza przykładów argumentacji w tekstach naukowych i mediach (komunikaty prasowe, fragmenty dyskusji prowadzonych w mediach). Forma zajęć umożliwi studentom wykorzystanie zdobytej wiedzy do wygłaszania wypowiedzi argumentacyjnej podczas zajęć.

Interpersonal communication

Przedmiot przybliża zagadnienia związane z relacjami
i związkami interpersonalnymi. Pozwala zdobyć wiedzę
o komunikacji interpersonalnej (definicje, cechy, zasady), zapoznać się z podstawową literaturą przedmiotu i rozwinąć umiejętności - np. potrzebne do przewidywania i rozwiązywania problemów komunikacyjnych czy konfliktów wynikających z różnicy stanowisk. W programie zajęć, oprócz zdobywania wiadomości teoretycznych, przewidziane są studia przypadków (case study) oraz treningi interpersonalne - praktyczne, warsztatowe ćwiczenia nawiązujące do omawianej problematyki. Celem cyklu spotkań jest uświadomienie studentom konieczności świadomego, poprawnego, dającego satysfakcję kierowania związkami interpersonalnymi, rozumienia ich różnorodności i wagi w życiu człowieka. Zajęcia pozwolą studentom
w większym stopniu rozpoznawać i kształtować postawy komunikacyjne w różnych sytuacjach, zarówno zawodowych jak
i prywatnych. W kręgu zainteresowań znajdują się zarówno werbalne jak i niewerbalne środki komunikacji, zagadnienia dotyczące etyki komunikacji, motywacji, umiejętności i barier komunikacyjnych.

Wystąpienia publiczne

Zajęcia mają charakter typowo praktyczny. Uczestnik powinien zwiększyć swoje kompetencje komunikacyjne w zakresie wystąpień publicznych. Student powinien nauczyć się samodzielnie przygotowywać i wygłaszać wystąpienia o charakterze informacyjnym i perswazyjnym. Powinien znać podstawowe błędy, bariery komunikacyjne towarzyszące wystąpieniom publiczny, zapoznać się
z podstawami retoryki, praktycznej komunikacji niewerbalnej, redukcji stresu podczas wystąpień.

2. Między socjologią a filmem

Koordynator modułu	dr Maciej Białous Zakład Socjologii Kultury email: m.bialous@uwb.edu.pl
Opis modułu	Proponowany moduł pozwoli studentom na kompleksowe poznanie związków pomiędzy filmem, a współczesnymi naukami społecznymi. Dzięki modułowi studenci będą umieli zarówno zaprojektować badania z wykorzystaniem filmów i innych materiałów wizualnych, jak również będą bardziej świadomi wzajemnych relacji pomiędzy filmami fabularnymi i dokumentalnymi, a strukturą społeczeństw, w których powstają.
Przedmioty w ramach modułu	Krótki opis przedmiotu wraz z nabywanymi kompetencjami
Filmowe obrazy współczesnych społeczeństw	W czasie kursu studenci zapoznają się z podstawowymi gatunkami produkcji filmowej, zagadnieniami nadawcy (autora), odbiorcy (widowni) oraz ich wzajemnym wpływem, rolą filmów fabularnych i dokumentalnych we współczesnej kulturze popularnej. Kurs, ilustrowany materiałami audiowizualnymi, ma również na celu zapoznanie studentów z podstawowym instrumentarium krytycznej, socjologicznej interpretacji produkcji filmowej.
Realizacja badań z zakresu socjologii filmu	W czasie kursu studenci zapoznają się z praktycznymi zagadnieniami realizacji badań społecznych z zakresu socjologii filmu, m. in. badaniami widowni filmowej i rynku filmowego.
Sociology of film	Przedmiot jest wprowadzeniem do subdyscypliny jaką jest socjologia filmu. Studenci będą mieli możliwość zapoznania się z zagadnieniami społecznych funkcji filmu, mechanizmów pola produkcji filmowej, rynków filmowych i ich obiegów, polityki kulturalnej oraz zagadnień dotyczących krytyki filmowej i odbiorców. Kurs przygotuje więc do prowadzenia refleksji naukowej w zakresie socjologii filmu. Zajęcia prowadzone będą w języku angielskim, co pozwoli studentom opanować anglojęzyczne słownictwo w zakresie socjologii filmu (i częściowo socjologii kultury)
Film socjologiczny	Zajęcia mają na celu przybliżyć studentom zagadnienia związane filmami socjologicznymi – ich genezą, założeniami teoretycznymi i współczesnymi przykładami. Częścią kursu będą również zajęcia warsztatowe umożliwiające studentom przygotowanie własnych filmów socjologicznych.

3. Podstawy modelowania wieloagentowego w środowisku AnyLogic dla socjologów

Koordynatorka modułu	dr Ewa Dąbrowska- Prokopowska email: ewa.dabrowska@uwb.edu.pl
Opis modułu	Celem tego modułu jest rozwinięcie umiejętności studentów socjologii w zakresie podstaw modelowania w środowisku AnyLogic. Ponadto, studenci będą zapoznawać się z technikami wykorzystywania danych BIG DATA oraz projektowania ankiet online, które są istotne dla zdobycia odpowiednich umiejętności w modelowaniu w AnyLogic. Zajęcia będą prowadzone przez naszych specjalistów, którzy posiadają wysokie kwalifikacje zdobyte w ramach międzynarodowego grantu pt. "Religia, ideologia, prospołeczność: Symulowanie sekularyzacji społeczeństw" (grant nr 2019/34/H/hS1/00654), którego kierownikiem jest prof. Konrad Talmont-Kamiński.
Przedmioty w ramach modułu	Krótki opis przedmiotu wraz z nabywanymi kompetencjami
Wprowadzenie do modelowania w AnyLogic	Celem zajęć jest wprowadzenie do środowiska modelowania AnyLogic oraz podstaw teoretycznych dotyczących symulacji społecznych w kontekście teorii systemów złożonych. Studenci zdobędą umiejętności praktyczne i teoretyczne niezbędne do tworzenia prostych modeli symulacyjnych społeczności za pomocą oprogramowania AnyLogic. Przez kombinację zajęć teoretycznych i praktycznych ćwiczeń, studenci będą mogli eksplorować różne aspekty symulacji społecznych i zrozumieć złożone i nieliniowe interakcje występujące w społeczeństwach.
The practical application of Big Data in the work of a sociologist.	Big Data z chwytliwego sloganu stało się codziennością. Po dane możemy sięgnąć i pobrać je z Internetu, a przy pomocy odpowiednich narzędzi analizować wizualizować i wyciągać wnioski. Zajęcia będą pokazywały metody przetwarzania, raportowania oraz interpretacji danych do potrzeb nauk społecznych. W praktyce wykorzystamy narzędzia oraz pakiety do obróbki danych dostępne na otwartej licencji.
Modelowanie i symulacja problemów w środowisku AnyLogic	Przedmiot ma na celu modelowanie wybranych dynamicznych problemów socjologicznych z wykorzystaniem środowiska AnyLogic do symulacji procesów w czasie rzeczywistym. Obejmuje opracowanie rozwiązania koncepcyjnego wybranych problemów, symulację z wizualizacją oraz analizę wyników z użyciem statystyki matematycznej. W ograniczonym zakresie porusza też podstawy programowania w języku Java.
Wykorzystanie nowoczesnych narzędzi do tworzenia ankiet online	Warsztat socjologa ilościowego wymaga stosowania rozmaitych programów do konstruowania narzędzi badawczych tj. kwestionariusz ankiety. W ramach kursu studenci poznają software umożliwiający tworzenie prostych jak i rozbudowanych ankiet dzięki którym bez problemu i za darmo studenci zrealizują badania ilościowe. Dodatkowo uczestnicy zajęć uzyskają wiedzę w jaki sposób eksportować i przetwarzać zgromadzone dane.

4. Prowadzenie szkoleń i warsztatów. Projektowanie szkoleń i facylitacja pracy z grupą

Koordynatorka modułu	dr Katarzyna Sztop- Rutkowska Zakład Socjologii Kultury email: k.sztop@uwb.edu.pl
Opis modułu	Moduł pozwala zdobyć praktyczne umiejętności potrzebne do pracy z grupą – od projektowania warsztatów i szkoleń, przez prowadzenie szkoleń, po ich ocenę i doskonalenie własnego stylu pracy. Studenci poznają, jak działa proces grupowy, jak angażować uczestników, dobierać metody pracy i moderować dyskusję. Zajęcia mają przede wszystkim charakter praktyczny: uczestnicy tworzą własne scenariusze, testują je w działaniu i otrzymują informację zwrotną, która pomaga rozwijać kompetencje prowadzącego. Moduł kończy się przygotowaniem i realizacją autorskiego warsztatu.
Przedmioty w ramach modułu	Krótki opis przedmiotu wraz z nabywanymi kompetencjami
Procesy grupowe	Przedmiot poświęcony jest rozumieniu procesu grupowego, w tym mechanizmów powstawania i rozwoju grupy, ról grupowych, norm, komunikacji, współpracy oraz napięć i konfliktów pojawiających się w pracy z grupą. Studenci uczą się rozpoznawać etapy rozwoju grupy, analizować zachowania uczestników oraz planować działania odpowiadające na potrzeby i dynamikę grupy. Zajęcia mają charakter praktyczny i opierają się na metodach aktywnych wspierających analizę sytuacji grupowych oraz świadome projektowanie procesu pracy.
Projektowanie i prowadzenie szkoleń	Przedmiot ma na celu przygotowanie studentów do samodzielnego projektowania, prowadzenia i ewaluacji szkoleń oraz warsztatów. Obejmuje zagadnienia związane z formułowaniem celów edukacyjnych, planowaniem procesu uczenia się, doborem metod i narzędzi pracy, konstruowaniem scenariusza zajęć oraz organizacją pracy z grupą. Istotnym elementem przedmiotu jest także rozwijanie umiejętności moderowania dyskusji, aktywizowania uczestników i dostosowywania przebiegu zajęć do dynamiki grupy. Studenci przygotowują autorskie scenariusze warsztatów, które następnie realizują w ramach zajęć superwizyjnych.
Intergroup relations	Zajęcia realizowane w formie zdalnej i w języku angielskim. Obejmuje treści z zakresu psychologii stosunków międzygrupowych, kwestii tożsamości grupowych, stereotypów. Nie są to zajęcia językowe sensu stricto. Staramy się jednak rozwijać kompetencje w zakresie Academic English tzn. pracować nad czytaniem ze rozumieniem, specjalistycznym słownictwem, tłumaczeniem oraz wypowiedziami ustnymi (projekty grupowe).
Superwizja autorskich warsztatów	Przedmiot ma charakter praktyczny i służy rozwijaniu umiejętności prowadzenia warsztatów poprzez realizację autorskich scenariuszy przygotowanych wcześniej przez studentów. Uczestnicy prowadzą własne autorskie warsztaty na wybrane przez siebie tematy, analizują przebieg własnej pracy oraz otrzymują informację zwrotną od osoby prowadzącej i grupy. Istotnym elementem przedmiotu jest rozwijanie umiejętności refleksji nad własnym stylem pracy, rozpoznawania mocnych stron oraz obszarów wymagających doskonalenia. Zajęcia pozwalają łączyć praktyczne doświadczenie z superwizją i analizą procesu grupowego.

5. Pracownia Sztuki Społecznej

Koordynatorka modułu	dr Katarzyna Niziołek Zakład Socjologii Kultury email: k.niziolek@uwb.edu.pl
Opis modułu	Program Pracowni Sztuki Społecznej ma na celu zwiększenie uczestnictwa studentów w kulturze artystycznej poprzez stworzenie sytuacji bezpośredniego kontaktu z twórcami i organizatorami kultury oraz połączenie doświadczenia artystycznego i naukowo-badawczego. Opiera się na założeniu, że uczestnictwo w kulturze artystycznej sprzyja podnoszeniu kompetencji społeczeństwa, rozwijaniu aktywności twórczej obywateli i ich aktywnemu udziałowi także w innych wymiarach życia społecznego i publicznego, a tworzenie warunków wymiany różnych rodzajów ekspresji, wiedzy i perspektyw poznawczych przyczynia się do wzrostu innowacyjności społecznej. Dlatego obok rozwijania umiejętności praktycznych niezbędnych socjologom (m.in. obserwacji, dyskusji, pracy zespołowej, krytycyzmu, projektowania zmiany społecznej), ma służyć także edukacji i aktywizacji kulturalnej studentów oraz integracji środowiska naukowego i artystycznego.
Przedmioty w ramach modułu	Krótki opis przedmiotu wraz z nabywanymi kompetencjami
Etnografia performatywna i teatr partycypacyjny	Zajęcia „Etnografia performatywna i teatr partycypacyjny” mają charakter warsztatowy, a ich efektem jest spektakl partycypacyjny z udziałem studentów, prezentowany publicznie. Celem warsztatów jest praktyczne przygotowanie studentów do realizacji badań społecznych przy użyciu metod etnograficznych (obserwacja, wywiad, fotografia, analiza dokumentów) i autoetnograficznych z jednej oraz technik performatywnych i teatralnych z drugiej strony. Zwrot etnografii w stronę performansu wiąże się z dążeniem do upodmiotowienia badanych (‘oddania im głosu’), stworzenia warunków pogłębionego, empatycznego zrozumienia ich doświadczenia przez badaczy oraz włączenia szerszej społeczności (publiczności) w proces wytwarzania i stosowania wiedzy naukowej. Teatr partycypacyjny stawia w roli aktorów zwykłych ludzi, opiera się na ich historiach i przeżyciach, wykorzystuje materiały archiwalne i dokumenty osobiste, bezpośrednio włącza się do publicznej dyskusji na ważne społecznie tematy. Zbieżność celów i komplementarność metodologiczna teatru partycypacyjnego i etnografii performatywnej czyni z połączenia tych dwóch dziedzin skuteczny środek aktywnego uczestnictwa studentów w kulturze artystycznej: pozwala na inkorporację ich doświadczenia badawczego i społecznego w obręb sytuacji artystycznej, umożliwiającej z kolei ich samodzielną twórczą ekspresję.
Kurs na kulturę	W ramach „Kursu na kulturę” studenci uczestniczą grupowo w różnego rodzaju praktykach kulturowych, w roli odbiorców i twórców kultury, takich jak: wizyta w muzeum, w galerii sztuki współczesnej, w kinie, w teatrze, wyjście na koncert, udział w warsztatach twórczych lub projekcie artystycznym, publicznej debacie, forum internetowym. Aktywnościom tym towarzyszą konkretne - indywidualne i grupowe - zadania ukierunkowujące uwagę i zaangażowanie studentów. Każde z doświadczeń poddawane jest moderowanej grupowej dyskusji, staje się pretekstem do rozmowy na temat sposobu rozumienia przez nich uczestnictwa w kulturze, obszarów i form tego uczestnictwa, jego szans i ograniczeń. Kurs pozwala studentom zapoznać się także z metodami pracy instytucji kultury i organizacji kulturalnych, przykładowymi rozwiązaniami z dziedziny animacji i edukacji kulturalnej oraz praktycznymi aspektami organizacji wydarzeń kulturalnych (w tym zakresie rozwija ich kompetencje zawodowe).
Social art and animation of public spaces	Celem warsztatów „Sztuka społeczna i animacja przestrzeni publicznej” jest rozwinięcie praktycznej wiedzy studentów na temat przestrzeni publicznej i obywatelskiej partycypacji, ze szczególnym uwzględnieniem takich zagadnień, jak: interes publiczny/prywatny, działanie artystyczne i społeczne, praktyki życia codziennego, tożsamość miasta i pamięć zbiorowa. Podczas warsztatów studenci identyfikują problemy przestrzeni publicznej w Białymstoku, zapoznają się ze specyfiką oddolnego działania w przestrzeni publicznej oraz projektują i realizują własne działania zorientowane na kształtowanie przestrzeni publicznej w mieście – badawcze, fotograficzne, filmowe, społecznościowe, interwencyjno-artystyczne. Działania realizowane przez studentów są w miarę możliwości dokumentowane i prezentowane publicznie (prezentacja multimedialna, pokaz zdjęć, projekcja filmu, otwarte spotkanie dyskusyjne, media społecznościowe) w sposób angażujący środowisko akademickie i mieszkańców miasta.
Metody mobilne, czyli piechotą przez badanie	Spacerowanie to relatywnie nowy trend w badaniach socjologicznych, niekiedy określany mianem „zwrotu mobilnego”. Praktyka ta wyrasta z uznania mobilności (czyli ruchu) za centralny moment w procesie rozumienia przez jednostkę świata społecznego i jej miejsca (pozycji, usytuowania) w jego obrębie. W ramach zajęć przetestujemy w praktyce różne metody i techniki mobilne, takie jak spacer fenomenologiczny, psychogeografia (dryfowanie), fotospacer, spacer dźwiękowy czy wywiad biograficzny w ruchu.

6. Border studies - Pogranicza we współczesnym świecie

Koordynatorka modułu	dr hab. Małgorzata Bieńkowska, prof. UwB Zakład Socjologii Kultury email: m.bienkowska@uwb.edu.pl
Opis modułu	Moduł Border Studies to odpowiedź na wyzwania współczesności, w których granice i pogranicza odgrywają kluczową rolę. Epidemia COVID-19, wojna rosyjsko-ukraińska czy kryzys humanitarny na granicy polsko-białoruskiej pokazują, że przestrzenie graniczne są miejscami napięć, przemian i społecznych wyzwań. Celem zajęć jest zapoznanie Studentek i Studentów ze specyfiką pograniczy oraz z interdyscyplinarną perspektywą ich badania. Border studies to dynamicznie rozwijające się pole badawcze łączące socjologię, antropologię, nauki polityczne i geografię. W trakcie modułu omówione zostaną zarówno klasyczne ujęcia granic i pograniczy, jak i najnowsze teorie oraz studia przypadków z różnych części świata. Zajęcia mają charakter wprowadzający, a ich celem jest dostarczenie narzędzi analitycznych do lepszego rozumienia współczesnych procesów społecznych zachodzących na granicach. Co zyskujesz? ✔ interdyscyplinarne spojrzenie na pogranicza (socjologia, antropologia, historia, politologia) ✔ wiedzę o teorii i praktyce funkcjonowania granic w Europie i na świecie ✔ narzędzia do analizy zjawisk takich jak migracje, nacjonalizmy, wielokulturowość ✔ rozwój umiejętności pracy z tekstami, prezentacji, argumentacji, pisania esejów ✔ zrozumienie współczesnych konfliktów i współzależności geopolitycznych
Przedmioty w ramach modułu	Zróżnicowanie religijne i etniczne pograniczy (dr K. Radłowska) – 30 godzin, j. polski Celem przedmiotu jest analiza mniejszości etnicznych w kontekście pogranicza. Szczególny nacisk położony zostanie na procesy tożsamościowe, pamięć zbiorową, praktyki codziennego życia grup mniejszościowych. W trakcie kursu podjęte zostaną także zagadnienia związane ze współczesnymi wyzwaniami takimi jak: islamofobia, nacjonalizm, dialog międzykulturowy. Kurs koncentruje się na pograniczach Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem regionu pogranicza polsko-litewsko-białorusko-ukraińskiego. Metody pracy: wykład z elementami dyskusji Forma zaliczenia: Esej Po ukończeniu kursu student_ka: · rozumie złożoność zjawisk etnicznych i religijnych na pograniczach, ze szczególnym uwzględnieniem Europy Środkowo-Wschodniej; · potrafi analizować procesy tożsamościowe i pamięci zbiorowej w kontekście funkcjonowania mniejszości etnicznych; · zna i rozumie współczesne wyzwania związane z wielokulturowością, takie jak islamofobia, nacjonalizm czy dialog międzykulturowy; · potrafi interpretować codzienne praktyki życia grup mniejszościowych z perspektywy socjologicznej i antropologicznej; · rozwija umiejętność krytycznego myślenia i analizy problemów społecznych w kontekście pogranicznym; potrafi przygotować samodzielną, pogłębioną analizę wybranego zagadnienia w formie eseju.
	3.Europa Środkowo-Wschodnia jako region pogranicza (dr E. Sadanowicz) – 30 godzin. J. angielski Przedmiot koncentruje się na Europie Środkowo-Wschodniej jako pograniczu między Wschodem a Zachodem, zarówno w wymiarze geograficznym, jak i kulturowym, historycznym oraz politycznym. Celem przedmiotu jest wskazanie, jak ten obszar – obejmujący m.in. Polskę, Ukrainę, Białoruś, kraje bałtyckie, Rumunię, Mołdawię i części Bałkanów – kształtował się jako przestrzeń krzyżowania się wpływów imperiów, religii, ideologii i tożsamości. Szczególna uwaga zostanie poświęcona analizie pojęć „Wschodu” i „Zachodu” jako konstruktów kulturowo-politycznych, a także temu, jak Europa Środkowo-Wschodnia była i bywa postrzegana – raz jako „brama na Wschód”, innym razem jako „peryferia Zachodu”. Kurs pozwala zastanowić się, czy region ten jest pomostem, strefą buforową, polem konfrontacji, czy może autonomicznym podmiotem kulturowym i politycznym. Metody pracy: wykład i prezentacja, dyskusja, praca w grupach, prezentacja i analiza filmów Forma zaliczenia: test (kolokwium) Kompetencje: Po ukończeniu kursu student_ka: · rozumie złożoność Europy Środkowo-Wschodniej jako regionu pogranicza w wymiarze geograficznym, historycznym, kulturowym i politycznym; · potrafi analizować zjawiska społeczne i polityczne z perspektywy relacji Wschód–Zachód, uwzględniając ich uwarunkowania historyczne i kulturowe; · zna procesy kształtujące tożsamość regionu oraz wpływ imperiów, religii i ideologii na jego rozwój; · potrafi krytycznie interpretować pojęcia „Wschód” i „Zachód” jako konstrukty kulturowe i polityczne; · rozwija umiejętność pracy z materiałem źródłowym i wizualnym (np. filmami) oraz formułowania argumentów w pracy indywidualnej i zespołowej; · potrafi dostrzec różnorodne interpretacje i funkcje przypisywane Europie Środkowo-Wschodniej w kontekście międzynarodowym.
	WSTĘP DO SOCJOLOGII MIGRACJI (dr K. Winiecka) -30 h j. polski Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów/ ek z fenomenem migracji, który od wieków jest nieodłącznym elementem życia praktycznie każdego społeczeństwa. W dzisiejszych czasach, gdy społeczeństwa, w tym polskie, doświadczają w coraz większym stopniu obecności migrantów, wiedza z zakresu socjologii migracji jest niezbędna do prawidłowego odczytywania otaczającej nas rzeczywistości. W trakcie kursu zostaną poruszone zagadnienia w pięciu obszarach: a)       pojęcia i teorie z zakresu socjologii migracji, b)      migracje jako proces społeczny, c)       migracje na świecie, d)      migracje w Polsce e)      wybrane typy migracji. Metody pracy wykorzystane w trakcie zajęć to: dyskusja, praca nad tekstem, praca w parach i w grupach, film, referat, prezentacja. Metoda zaliczenia – kolokwium (test). Po ukończeniu kursu student_ka: · zna podstawowe pojęcia i teorie socjologiczne dotyczące migracji oraz potrafi je zastosować w analizie zjawisk społecznych; · rozumie migrację jako proces społeczny o wielowymiarowym charakterze – kulturowym, ekonomicznym, politycznym i psychologicznym; · posiada wiedzę o współczesnych trendach migracyjnych w Polsce i na świecie; · potrafi rozróżniać i analizować różne typy migracji (m.in. ekonomiczne, przymusowe, klimatyczne, wewnętrzne i międzynarodowe); · rozwija umiejętności krytycznego myślenia, pracy zespołowej oraz interpretacji tekstów naukowych i materiałów wizualnych; · potrafi dostrzegać i analizować społeczne skutki migracji, a także reagować na wyzwania związane z rosnącą różnorodnością społeczną.
	Border studies – wprowadzenie (dr hab. M. Bieńkowska, dr K. Radłowska) 30 godz. j. polski Celem przedmiotu jest zapoznanie Studentów z podstawami studiów nad granicami i pograniczami oraz pokazanie współczesnych pól badawczych w tym zakresie. Przedmiot obejmuje wprowadzenie do socjologii pogranicza, ukazuje rozwój koncepcji pogranicza i granic, zmiany podejścia w badaniach w tym zakresie, a także ukazuje jak współczesne wydarzenia takiej jak: pandemia COVID-19, wojny, kryzysy migracyjne, zmiany geopolityczne wpływają na border studies. Metody pracy: wykład z elementami dyskusji, prezentacje, praca nad tekstem. referaty, Forma zaliczenia: w oparciu o pracę na zajęciach oraz esej. Po ukończeniu kursu student_ka: · zna podstawowe pojęcia i koncepcje teoretyczne związane z badaniami granic i pograniczy; · rozumie, jak zmieniało się podejście do granic i pograniczy w naukach społecznych, szczególnie w socjologii; · potrafi analizować współczesne zjawiska społeczne, takie jak pandemia, wojny, kryzysy migracyjne czy zmiany geopolityczne, z perspektywy border studies; · umie zidentyfikować kluczowe kierunki i pola badawcze w obrębie współczesnych studiów nad granicami; · rozwija umiejętności pracy z tekstem naukowym, formułowania samodzielnych analiz i prezentowania ich w formie ustnej oraz pisemnej; · potrafi współpracować w grupie i aktywnie uczestniczyć w dyskusjach akademickich

FAKULTETY III ROK

OFERTA W JĘZ. POLSKIM

Prowadzący	Przedmiot	Godziny
dr Urszula Abłażewicz, dr Monika Rogowska-Stangret, Wydział Filozofii i Kognitywistki współprowadzenie	Niepełnosprawności – doświadczenie, teoria, aktywizm	30h
Dr Maciej Białous	Analiza danych sondażowych	30h
Dr Maciej Białous	Roleplaying games, storytelling games i ich wykorzystanie w naukach społecznych	30h
Dr Sławomir Bartnicki	Rynki finansowe od strony technicznej analizy giełdowej	30h
Dr Sławomir Bartnicki	Socjologia korupcji	30h
Dr Sławomir Bartnicki	Zarządzanie Zasobami Ludzkimi	30h
Dr hab. Maja Biernacka	Metody organizacji i zarządzania	30 h
Dr Paweł Chyc	Komunikacja i rozumowanie. Czyli dlaczego nie jesteśmy łatwowierni	30h
Dr Paweł Chyc	Naturalistyczne podejścia do badania kultury i społeczeństwa	30h
Dr Małgorzata Dziekońska	Człowiek i miejsce	30h
Dr Ewa Dąbrowska-Prokopowska	Sieci społeczne: ewolucyjne, psychologiczne i kulturowe podstawy ludzkich powiązań	30h
Dr Katarzyna Niziołek	Badania materialne i performatywne	30h
Dr Katarzyna Niziołek	Teatr w jakościowych badaniach socjologicznych	30h
Dr Katarzyna Niziołek	Exhibition as research, czyli badanie poprzez tworzenie wystawy	30 h
Dr Ewelina Sadanowicz	Kultura ludowa w Polsce: Tradycje i nowe perspektywy	30h
Dr Ewelina Sadanowicz	Prawosławie na Podlasiu	30h
Dr Ewelina Sadanowicz	Zróżnicowanie kulturowo-religijne Podlasia	30h
Dr Katarzyna Sztop-Rutkowska	Między pasją a profesją: socjologia w sektorze obywatelskim	30h
Dr Katarzyna Sztop-Rutkowska	Słuchać, by zrozumieć: wprowadzenie do dialogu publicznego	30h
Dr Katarzyna Winiecka	Aspekty pracy z grupą zróżnicowaną kulturowo	30h
Dr Katarzyna Winiecka	Wstęp do socjologii dewiacji	30h
Dr Katarzyna Winiecka	Wstęp do socjologii migracji	30h
Mgr Łukasz Wołyniec	Dobór próby	30h

OFERTA W JĘZ. ANGIELSKIM

Prowadzący	Przedmiot
Dr hab. Maja Biernacka	Analyzing academic texts in English
Dr hab. Maja Biernacka	Methods of business organization and management
Dr Paweł Chyc	How we think they think? Reasoning across cultures
Dr Paweł Chyc	Anthropology of Minds
Dr Paweł Chyc	Anthropology of Natures
Dr Ewelina Sadanowicz	Anthropology of Central and Eastern Europe
Dr Ewelina Sadanowicz	Cultural and religious diversity of Podlasie
Dr Ewelina Sadanowicz	Folk Culture in Poland: Traditions and New Perspectives
Dr Ewelina Sadanowicz	Orthodoxy in Poland

OPISY PRZEDMIOTÓW

OFERTA W JĘZ. POLSKIM

dr Urszula Abłażewicz, Wydział Socjologii i dr Monika Rogowska-Stangret, Wydział Filozofii i Kognitywistki

Niepełnosprawności – doświadczenie, teoria, aktywizm

Zajęcia poświęcone są niepełnosprawności jako doświadczeniu, które jest przedmiotem badań i inspiruje do powstania nowych stanowisk i nurtów badawczych (takich jak studia o niepełnosprawności bądź kalectwie, ang. crip studies). Niepełnosprawność jest ważną perspektywą, która umożliwia wgląd w podstawowe społeczne wartości i zjawiska (takie jak troska, solidarność, samostanowienie, autonomia, emancypacja, wykluczenie, dyskryminacja oraz aktywizm), oświetlając je z nowych krytycznych perspektyw i wpływając na praktyki społeczne. Podczas zajęć nacisk położymy na wielość podejść w ramach studiów o niepełnosprawności, pokażemy, jak różnie może być rozumiana i doświadczana, a także co jej uwzględnianie daje życiu społecznemu, rozumieniu ciała i seksualności, praktykom sztuki, rozwojowi technologii, etyce i aktywizmowi oraz czy jest kategorią dotyczącą wyłącznie ludzi.

dr hab. Maja Biernacka

Metody organizacji i zarządzania

Celem przedmiotu jest 1/dostarczenie podstawowej wiedzy z zakresu organizacji i zarządzania, w tym perspektyw teoretycznych w zakresie zarządzania, funkcji, roli i umiejętności w procesach zarządczych, przywództwa i stylów zarządzania, relacji organizacji z otoczeniem, zagadnień związanych z funkcjonowaniem człowieka w organizacji oraz zasobami ludzkimi, a także współczesnych wyzwań w zakresie zarządzania, 2/motywowanie studentów do pracy nad ich aplikacjami praktycznymi w różnych branżach: HR, negocjacje, marketing, reklama i sprzedaż, a także 3/zwrócenie uwagi studentów na wagę struktur nieformalnych oraz utrudnienia w zarządzaniu. Ponieważ przedmiot ma charakter warsztatowy, aktywizuje studentów do pracy nad konkretnymi przypadkami związanymi z zarządzaniem w organizacji.

dr Maciej Białous

Roleplaying games, storytelling games i ich wykorzystanie w naukach społecznych

Zajęcia poświęcone będą potencjalnym użyciom gier fabularnych (roleplaying games, RPG) i narracyjnych (storytelling games) w naukach społecznych. Przedstawione zostaną podstawowe mechanizmy tych gier oraz ich potencjał jako narzędzi badawczych i dydaktycznych. Omówione zostaną przykłady zastosowania gier w badaniach jakościowych – m.in. do eksploracji tożsamości, wartości i relacji społecznych, a także ich wykorzystanie w edukacji i animacji kultury, czy tworzeniu innowacji społecznych. Studenci zdobędą również kompetencje potrzebne do tworzenia lub adaptowania (hackowania) gier na użytek nauk społecznych.

Analiza danych sondażowych

Celem przedmiotu jest trening praktycznych umiejętności wykorzystania SPSS w analizie realnych danych pochodzących z badań socjologicznych i psychologicznych. Ponadto, studenci będą zaznajomieni z istniejącymi repozytoriami baz danych, które można wykorzystać do własnych analiz, co może wzbogacić prowadzone badania i pisanie pracy dyplomowej. Szczególny nacisk będzie położony na wyciąganie wniosków i samodzielną interpretację wyników. Warunkiem uczestnictwa w zajęciach jest wcześniejsze zaliczenie przedmiotu SPSS. Przedmiot prowadzony w pracowni komputerowej.

dr Sławomir Bartnicki

Zarządzanie Zasobami Ludzkimi

Wykład-konwersatorium prezentuje treści związane z zarządzaniem potencjałem zatrudnionych w zakresie wybranych narzędzi i metod takich jak: narzędzia rekrutacji, oceny pracowniczej, motywacji, wyceny stanowisk pracy, zmiany organizacyjnej, typów organizacji. Uczestniczący w wykładzie poznają przykłady tych narzędzi, ich budowę i możliwe zastosowania.

Rynki finansowe od strony technicznej analizy giełdowej

Wykład-konwersatorium prezentuje treści związane z analizą techniczną kursów wybranych walorów (krypto, surowce, towary). Uczestniczące osoby poznają zakres analizy technicznej kursów giełdowych od podstaw obejmujących budowę składowych elementów wykresów po struktury powtarzalnych fraktalnych wzorców kursów giełdowych (np. fale Elliota, schematy Wyckoffa, budowę impulsów i korekt). Treści obejmują też zakres analiz fundamentalnych, psychologię zachowań uczestników rynku oraz krytykę analizy technicznej w oparciu o hipotezę rynku efektywnego (E. Fama).

Socjologia korupcji

Wykład-konwersatorium rozpatruje fenomen zjawiska korupcji od strony funkcjonalnej (wspomaganie funkcjonowania systemu wymiany) jak i klasycznej (penalizacja zjawiska w duchu tradycji weberowskiej). Analiza historycznych egzemplifikacji zjawiska, możliwości badania skali jego występowania oraz uwarunkowania i następstwa korupcji od strony politycznej, społecznej, ekonomicznej i kulturowej. Poznajemy również bliźniacze korupcji zjawisko, czyli klientelizm w różnych jego odsłonach i praktycznych przejawach.

dr Paweł Chyc

Komunikacja i rozumowanie. Czyli dlaczego nie jesteśmy łatwowierni

Wyobraź sobie, że Twój umysł to nie tylko odbiorca informacji, ale prawdziwy detektyw, który nieustannie analizuje, filtruje i interpretuje komunikaty z otoczenia. Na tych zajęciach odkryjesz, jak naprawdę działa komunikacja – nie jako proste przekazywanie wiadomości, ale jako złożona gra intencji, wskazówek i interpretacji. Dzięki książce Dana Sperbera "Relewancja. Komunikacja i poznanie" poznasz teorię, która wywróciła do góry nogami nasze rozumienie tego, jak się porozumiewamy i jak decydujemy, co jest dla nas naprawdę ważne. Z kolei z Hugo Mercierem i jego "We Are Not Born Yesterday" przyjrzysz się fascynującym badaniom pokazującym, że wbrew obiegowym opiniom – nie jesteśmy łatwowierni. Poznasz mechanizmy, które sprawiają, że potrafimy rozpoznawać manipulacje, bronić się przed dezinformacją i świadomie wybierać, komu i czemu wierzyć. Ten kurs to nie tylko teoria – to praktyczna wiedza o tym, jak działa Twój umysł w świecie pełnym informacji, fake newsów i sprytnych perswazji. Nauczysz się rozpoznawać ukryte intencje, analizować przekazy i wzmacniać własną odporność poznawczą. Jeśli chcesz lepiej rozumieć siebie, innych i świat komunikacji – te zajęcia są dla Ciebie!

Naturalistyczne podejścia do badania kultury i społeczeństwa

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak wyglądałoby spojrzenie na kulturę i społeczeństwo oczami badaczki, która traktuje człowieka nie tylko jako istotę społeczną, ale też jako gatunek biologiczny, ukształtowany przez ewolucję? Na większości zajęć poznajemy teorie kultury i społeczeństwa z perspektywy humanistycznej, często oddzielonej od nauk przyrodniczych. Tym razem zapraszam Cię do intelektualnej przygody po drugiej stronie lustra – do świata naturalistycznych teorii kultury! Podczas tych zajęć przyjrzymy się, jak badacze próbują wyjaśniać zjawiska kulturowe i społeczne, wykorzystując narzędzia i idee zaczerpnięte z nauk przyrodniczych, zwłaszcza z teorii ewolucji. Zastanowimy się wspólnie, czy da się badać kulturę i społeczeństwo w paradygmacie naturalistycznym, nie popadając w pułapkę uproszczeń i redukcjonizmu. Przekonasz się, że spojrzenie ewolucyjne może nie tylko wzbogacić nasze rozumienie ludzkich zachowań, ale też zaskoczyć świeżością i oryginalnością wniosków. Jeśli chcesz odkryć, jak można łączyć nauki społeczne z przyrodniczymi – te zajęcia są właśnie dla Ciebie!

Dr Ewa Dąbrowska-Prokopowska

Sieci społeczne: ewolucyjne, psychologiczne i kulturowe podstawy ludzkich powiązań

Wykład przedstawia sieci społeczne jako złożony system powiązań, oparty na uwarunkowaniach ewolucyjnych, społecznych i kulturowych. Uczestnicy podczas zajęć poznają, w jaki sposób ludzie wykształcili umiejętności do strategicznego budowania powiązań sieciowych, tworząc struktury o wysokim stopniu złożoności, zdolne do adaptacji i reprodukcji w różnych warunkach społecznych. Szczególna uwaga poświęcona będzie zjawisku „małych światów”, homofilii, fuzji tożsamości, sile i słabości powiązań sieciowych oraz zjawisku emergencji wzorców, które wyłaniają się z lokalnych interakcji. Dodatkowo na zajęciach zostaną przedstawione mechanizmy poznawcze umożliwiające budowanie skutecznych strategii w sieciach społecznych oraz kulturowe mechanizmy które wspierają stabilność i ewolucję sieci społecznych. Wykład wprowadzi również w podstawy modelowania społecznego jako sposobu opisu dynamicznych i nieliniowych właściwości sieci: od mikroskalowych strategii interakcyjnych jednostek po makroskalowe struktury społeczne.

Dr Małgorzata Dziekońska

Człowiek i miejsce

Przedmiot ma na celu wielowymiarową analizę miejsca i relacji człowieka z miejscem. Omawiane będą kwestie takie jak: koncepcje miejsca, cechy miejsca, brak miejsca i nie-miejsca, zamieszkiwanie, mieszkańcy i goście/obcy w miejscu/ w domu i inne. Omawiając relacje człowieka w i z miejscem przyjrzymy się m. in. znaczeniu i doświadczaniu miejsca, przywiązaniu do miejsca i na roli jaką tutaj odgrywają nowe technologie. Analizując znaczenie i relacje człowieka z miejscem szczególnie skupimy się na mobilności ale i niemobilność, związku /przywiązaniu migranta do miejsca, z którego wyjechał i do którego przyjechał oraz do którego powrócił. Skupimy się też na analizie przestrzeni np. miejskiej, koncentracji, segregacji, dzielnicach biednych/bogatych, migranckich/„tubylczych” i.in. Przedmiot prowadzony jest w formie konwersatorium w oparciu o wybrane pozycje z literatury.

Dr Katarzyna Niziołek

Teatr w jakościowych badaniach socjologicznych

Zajęcia przybliżą studentom metody badawcze wykorzystujące teatr: etnografię performatywną (Denzin), etnodramat i etnoteatr (Saldana), playbuilding (Norris), teatr partycypacyjny (Niziołek) i eksperyment teatralny (Rapior). Poznamy też kilka innych technik teatralnych, takich jak teatr forum (wywodzący się z teatru uciśnionych Boala), czytanie performatywne czy scenki teatralne (vignettes). Oprzemy się na lekturze, materiałach wideo i przykładowych scenariuszach. Wykonamy proste ćwiczenia teatralne. Nie będziemy jednak wystawiać własnego spektaklu. Udział w zajęciach wymaga znajomości języka angielskiego na poziomie umożliwiającym czytanie i rozumienie tekstów akademickich.

Badania materialne i performatywne

Punktem wyjścia będzie dla nas paradygmat performatywny i koncepcja badań materialnych, wykorzystujących przedmioty i angażujących badacza w proces twórczy. Poznamy kilka projektów tego rodzaju, między innymi badania zrealizowane przy użyciu klocków lego, kolaży i rękodzieła. Zaaranżujemy wspólnie sytuację badawczą, w której – poprzez bezpośrednie i kreatywne zaangażowanie – przyjrzymy się temu, jak kształtują się nasze relacje w obrębie tej sytuacji oraz jaką rolę odgrywają w niej przedmioty i materiały. Posłużymy się technikami refleksyjnego dziennika i fotografii. Udział w zajęciach wymaga znajomości języka angielskiego na poziomie umożliwiającym czytanie i rozumienie tekstów akademickich.

Exhibition as research, czyli badanie poprzez tworzenie wystawy

Zajęcia pogłębią rozumienie przez uczestników idei i praktyki archiwistyki społecznej i historii mówionej. Będą miały charakter warsztatowy. W oparciu o wywiady, które przeprowadziliśmy w ramach projektu “Białostoczanki. Opowieści o naszych wiejskich korzeniach” dla Mediateki Białostockiego Ośrodka Kultury/Centrum im. Ludwika Zamenhofa (BOK/CLZ), przygotujemy projekt wystawy pod takim samym tytułem. Wybierzemy treści, dobierzemy do nich materiał wizualny, zaplanujemy działania towarzyszące wystawie. Projekt zaprezentujemy dyrekcji i pracownikom BOK/CLZ jako instytucji partnerskiej. W ten sposób rozpoznamy możliwości i ograniczenia prezentacji wiedzy socjologicznej w alternatywnej formie – innej od konwencjonalnego raportowania wyników badań czy pisania rozpraw naukowych.

Dr Ewelina Sadanowicz

Zróżnicowanie kulturowo-religijne Podlasia. Podlasie jako region pogranicza

W ramach przedmiotu studenci zapoznają się z bogactwem kulturowym Podlasia, jednego z najbardziej zróżnicowanych narodowościowo regionów Polski. Obok Polaków mieszkają tu Białorusini, Ukraińcy, Rosjanie, Tatarzy, Litwini, Ormianie, Karaimi i Romowie, co tworzy prawdziwą mozaikę kulturową. Od wieków Podlasie znajduje się na styku różnych narodów, kultur, wyznań i języków, pełniąc funkcję pogranicza politycznego i cywilizacyjnego. Podczas zajęć poddamy analizie współcześnie zachodzące zmiany w strukturze etniczno-religijnej regionu, a także jego położenie geopolityczne i wpływ na strukturę narodowo-wyznaniową Podlasia.

Prawosławie na Podlasiu

Prawosławie jest jednym z dominujących wyznań religijnych na Podlasiu, zarówno biorąc pod uwagę liczbę wyznawców, jak i udział w tworzeniu krajobrazu społecznego, kulturowego i krajobrazowego naszego regionu. Podczas zajęć omówione zostaną między innymi takie tematy jak różnorodność praktyk i obrzędów religijnych na Podlasiu, przede wszystkim związanych z kulturą tradycyjną, podstawowe różnice między wyznaniem prawosławnym a katolickim, a także rola prawosławia w kształtowaniu tożsamości religijnych i narodowych mieszkańców Podlasia. Studenci na przykładach lokalnych przedstawień dowiedzą się nie tylko, jakie znaczenie ma w prawosławiu ikona, architektura i muzyka cerkiewna, ale także jaki jest stosunek podlaskiego prawosławia do lecznictwa tradycyjnego, na przykład szeptuch.

Kultura ludowa w Polsce: Tradycje i nowe perspektywy

Kurs przedstawia kulturę ludową w Polsce w kontekście współczesnych teorii antropologicznych, ukazując tradycję jako proces umiejscowiony zarówno w lokalnych, jak i globalnych wpływach. Przeanalizujemy, w jaki sposób dziedzictwo ludowe zostało ukształtowane przez historię, politykę narodową i procesy modernizacyjne. Rozważymy rolę folkloryzacji, turystyki i instytucji państwowych w przekształcaniu i reinterpretacji tradycji. Szczególna uwaga zostanie poświęcona temu, jak społeczności lokalne postrzegają swoją tożsamość w kontekście współczesnych przemian społeczno-kulturowych. Kultura ludowa zostanie ukazana nie tylko jako zbiór zapomnianych praktyk, ale jako żywy, zmieniający się element współczesnej Polski.

Dr Katarzyna Sztop-Rutkowska

Między pasją a profesją: socjologia w sektorze obywatelskim

Zastanawiasz się, co po socjologii? Ten fakultet pokaże Ci, że warto zwrócić uwagę na trzeci sektor (organizacje pozarządowe, NGO) – to realna i coraz bardziej potrzebna przestrzeń pracy dla socjologa. NGO-sy to miejsce, gdzie społeczne zaangażowanie spotyka się z konkretnymi umiejętnościami – od badań i analiz, przez prowadzenie projektów społecznych, po komunikację i rzecznictwo. W trakcie 7 spotkań poznasz inspirujące przykłady działań organizacji społecznych, dowiesz się, jakie kompetencje są poszukiwane na tym rynku pracy, i sprawdzisz, gdzie sam_a możesz je rozwinąć.

Czego się dowiesz?

Zdobędziesz wiedzę o realnych ścieżkach kariery w trzecim sektorze. Otrzymasz praktyczne wskazówki, jak pisać projekty, planować działania i współpracować z lokalną społecznością.

Spotkasz osoby działające w NGO i dowiesz się, jak wygląda ich codzienna praca. Przekonasz się, że socjologia to nie tylko teoria, ale konkretne narzędzia zmiany społecznej.

Słuchać, by zrozumieć: wprowadzenie do dialogu publicznego

W świecie pełnym debat, sporów i medialnego hałasu coraz trudniej o prawdziwe spotkanie z drugim człowiekiem. Ten przedmiot wprowadzi Cię w sztukę dialogu publicznego – głębokiej, inkluzywnej i transformującej rozmowy, opartej na metodzie norweskiego wg. metody Centrum im. Nansena na rzecz Pokoju i Dialogu. Nauczysz się, czym jest dialog (a czym nie jest), jak tworzyć przestrzeń, w której każdy głos może wybrzmieć, oraz jak praktykować postawę ciekawości, uważnego słuchania i odwagi w rozmowie. Dowiesz się także, jak socjologia może wspierać procesy dialogowe w społecznościach, instytucjach i lokalnych wspólnotach. Te zajęcia to idealne połączenie wiedzy społecznej i praktyki pracy z ludźmi.Czego dowiesz się jeszcze? Poznasz konkretne narzędzia pracy z grupą w duchu dialogu, przydatne w edukacji, NGO, administracji i mediach. Dowiesz się i doświadczysz jak facylitować rozmowy, w których chodzi nie o przekonanie, lecz o zrozumienie. Przećwiczysz tworzenie „bezpiecznej przestrzeni odwagi” – nowego standardu komunikacji społecznej. Doświadczysz dialogu w praktyce i przeanalizujesz jego społeczne znaczenie z perspektywy socjologicznej.

Mgr Łukasz Wołyniec

Dobór próby

Celem przedmiotu jest przedstawienie podstawowych zagadnień związanych z doborem próby w badaniach społecznych, omówienie teorii i praktyki doboru losowego i nielosowego, zastosowanie narzędzi informatycznych w doborze próby, jak również omówienie problemów z tym związanych. Studenci samodzielnie stworzą kalkulatory służące do wyznaczania przedziałów ufności i minimalnej liczebności próby. Planowane jest też omówienie możliwości, jakie daje ważenie poststratyfikacyjne, które przydaje się w sytuacji pojawienia się rozbieżności pomiędzy strukturą próby i populacji. Wykorzystywane oprogramowanie to MS Excel, LibreOffice Calc, SPSS. Przedmiot prowadzony w pracowni komputerowej.

Dr Katarzyna Winiecka

Wstęp do socjologii dewiacji

Zagadnienia poruszane w trakcie zajęć wprowadzają studenta/kę w świat dewiacji i kontroli społecznej. Studenci/ki zapoznają się z podstawowymi pojęciami i teoriami analizowanego przedmiotu, które pozwolą na zrozumienie otaczającego nas świata poprzez pryzmat obowiązujących norm i konsekwencji wynikających z ich łamania. Dyskusja będzie oscylować wokół najczęściej stawianych pytań badawczych w socjologii dewiacji: dlaczego ludzie popełniają dewiacje?, dlaczego dane zachowanie jest dewiacją?, kto jest dewiantem w społeczeństwie? i jaka jest reakcja społeczna na czyny dewiacyjne? Metody pracy wykorzystane w trakcie zajęć to: dyskusja, praca w grupach, prezentacja. Metoda zaliczenia – kolokwium (test).

Wstęp do socjologii migracji

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów/ek z fenomenem migracji, który od wieków jest nieodłącznym elementem życia praktycznie każdego społeczeństwa. W dzisiejszych czasach, gdy społeczeństwa, w tym polskie, doświadczają w coraz większym stopniu obecności migrantów, wiedza z zakresu socjologii migracji jest niezbędna do prawidłowego odczytywania otaczającej nas rzeczywistości. W trakcie kursu zostaną poruszone zagadnienia w pięciu obszarach: pojęcia i teorie z zakresu socjologii migracji, migracje jako proces społeczny, migracje na świecie, migracje w Polsce, wybrane typy migracji. Metody pracy wykorzystane w trakcie zajęć to: dyskusja, praca nad tekstem, praca w parach i w grupach, film, referat, prezentacja. Metoda zaliczenia – kolokwium (test).

Aspekty pracy z grupą zróżnicowaną kulturowo

Celem przedmiotu jest przekazanie wiedzy teoretycznej i praktycznej z zakresu zróżnicowania kulturowego, umożliwienie zrozumienia i doświadczenia procesów grupowych wynikających ze zróżnicowania kulturowego oraz zapoznanie studentów/ek ze specyfiką pracy w grupach zróżnicowanych kulturowo. Zajęcia częściowo będą bazowały na zagadnieniach teoretycznych, ale też na omawianiu różnych studiów przypadku, które stanowią odzwierciedlenie pracy z grupą zróżnicowaną kulturowo. W trakcie zajęć będą odbywać się gry symulacyjne, które z jednej strony umożliwią odczuwanie bycia w grupie zróżnicowanej kulturowo, a z drugiej będą stanowiły punkt wyjścia do dyskusji. Nieodzownym elementem każdych zajęć będzie temat zarządzania międzykulturowego/ różnorodnością. Zajęcia odbędą się w formie warsztatów. Metody pracy wykorzystane w trakcie zajęć to: dyskusja, praca nad tekstem, praca w parach i w grupach, film, referat, prezentacja, gra symulacyjna. Metoda zaliczenia – prezentacja.

OFERTA W JĘZ. ANGIELSKIM

dr hab. Maja Biermacka

Analyzing academic texts in English

The course elevates students' skills with respect to analyzing and presenting academic writings in English by equipping them with the domain-specific lexicon and phraseology. It provides them with an opportunity to participate in discussions in English on academic texts within the subject matter of their study. A special emphasis is placed on boosting their capacity to articulate thoughts, ideas and scientific problems in English clearly, accurately and confidently

Methods of business organization and management

The course provides fundamental knowledge on methods of business organization and management, including: organization and its categories, bureaucratic organizations and their characteristics, contemporary business organizations, life cycle of organizations, organization as a complex adaptive system, organizational environment, theoretical perspectives on business management, leadership and management styles, human resource management, new challenges in management (outsourcing, flextime, flexplace, e-recruitment etc.). It encourages students to formulate decisive questions and trigger reflection upon pivotal issues in the field. As it is practically devised it foments them to critically apply the acquired knowledge to their own work experience.

Dr Paweł Chyc

How we think they think? Reasoning across cultures

We tend to think that everyone around the world shares universal mental capacities, so they should be reasoning in the same way everywhere. Reasoning is a process of inference, which makes it very sensitive to the context (environment, culture). For decades, ethnologists have presented ethnographic data illustrating that beyond the so-called “Western Culture,” people are reasoning in their specific way. In this course, we will look at some interesting processes of reasoning that appear to be culture-dependent and others that are universal.

Anthropology of Minds

The Anthropology of Mind course delves into the study of human cognition, consciousness, and the cultural shaping of mental processes. Drawing on anthropological theories and interdisciplinary perspectives, this course explores the ways in which diverse cultures conceptualize, interpret, and express thoughts, emotions, and mental states. Students will examine the cultural variability of mind and consciousness, emphasizing the role of language, ritual, and social practices in shaping cognitive processes.

Anthropology of Natures

The Anthropology of Natures course explores the dynamic relationship between human societies and the natural world from a cultural and social perspective. Drawing on anthropological theories and methodologies, this course examines how different cultures conceptualize, interact with, and impact their environments. Students will delve into the diverse ways in which human societies understand, adapt to, and shape their surroundings, emphasizing the interconnectedness of culture and nature.

Dr Ewelina Sadanowicz

Anthropology of Central and Eastern Europe

The anthropology of Central and Eastern Europe is a multidimensional field that addresses the complexities of the region's history, socio-cultural diversity, and ongoing transformations. Central and Eastern Europe is characterized by ethnic and cultural diversity so during this course we will examine the dynamics of coexistence and interaction among different ethnic groups, languages, and cultural traditions. We will investigate how cultural identities are constructed in the context of historical and political changes.

Cultural and religious diversity of Podlasie. Podlasie as a borderland

As part of the course, students will become acquainted with the cultural richness of Podlasie, one of the most ethnically diverse regions of Poland. For centuries, Podlasie has been the meeting point of various nations (to Poles, Belarusians, Ukrainians, Russians, Tatars, Lithuanians, Armenians, Karaims and Roma), cultures, religions and languages, serving as a political and cultural borderland. During the class we will also analyse contemporary changes in the ethnic-religious structure of the region, as well as its geopolitical location and its impact on the national-religious structure of Podlasie.

Folk Culture in Poland: Traditions and New Perspectives

The course introduces the folk culture of Poland in the context of contemporary anthropological theories, showing tradition as a process located both within local and global influences. We will analyse how folk heritage has been shaped by history, national politics and modernisation processes. We will consider the role of folklorisation, tourism and state institutions in transforming and reinterpreting tradition. Particular attention will be paid to how local communities view their identities in the context of contemporary socio-cultural changes. Folk culture will be shown not only as a collection of forgotten practices, but as a living, changing element of contemporary Poland.

Orthodoxy in Poland

Orthodoxy is one of the key religious denominations in Poland, playing an important role in shaping the social and cultural landscape of various regions of the country. This class will discuss issues related to the diversity of Orthodox practices and rituals in Poland and their relationship with traditional culture. We will pay special attention to the role of Orthodoxy in Podlasie, including building religious and national identities, its influence on art, church architecture and liturgical music. Students will also learn about the significance of Orthodox traditions and the relationship of Orthodoxy to Podlasie folk healing practices.

Aktualności